COVID-19 (κορωνοϊός)

COVID-19 (κορωνοϊός)

Ποιος δεν έχει ακούσει για την COVID-19; Πρόκειται για ένα λοιμώδες νόσημα το οποίο προκαλείται από έναν ιό που ονομάζεται κορωνοϊός σοβαρού οξέος αναπνευστικού συνδρόμου τύπου 2 (SARS-COV2) και εμφανίστηκε τον Δεκέμβριο του 2019.[1] Μέσα σε μόλις λίγους μήνες, έχει ανατρέψει ό,τι γνωρίζαμε μέχρι σήμερα για τον κόσμο. Μπορεί να έχετε έρθει αντιμέτωποι με τοπικούς περιορισμούς, να ανησυχείτε μήπως νοσήσετε ή να φοβάστε ότι θα μολύνετε τα αγαπημένα σας πρόσωπα. Με όλα όσα συμβαίνουν, η κατάσταση μπορεί να σας φαίνεται τρομακτική και εκτός ελέγχου για εσάς.

Ευτυχώς, υπάρχει ελπίδα για το μέλλον χάρη στις ταχύτατες επιστημονικές εξελίξεις. Παρότι η COVID-19 εξακολουθεί να κυκλοφορεί, ο καλύτερος τρόπος για να προστατευτείτε είναι να είστε ενημερωμένοι για τη νόσο, για τον τρόπο που μεταδίδεται και για τα μέτρα πρόληψης που μπορείτε να λάβετε.[2]

Τι είναι η COVID-19;

COVID-19 σημαίνει COronaVIrus DIsease 2019 (νόσος του κορωνοϊού του 2019).[3] Πρόκειται για μια νόσο που προκαλείται από έναν τύπο κορωνοϊού, ο οποίος ανήκει σε μια ομάδα ιών που κυκλοφορούν στα ζώα και μπορούν να μολύνουν τους ανθρώπους.[1]

Οι κορωνοϊοί μπορούν επίσης να προκαλέσουν άλλες σοβαρές ασθένειες, όπως το σοβαρό οξύ αναπνευστικό σύνδρομο (SARS) και το αναπνευστικό σύνδρομο της Μέσης Ανατολής (MERS), αλλά και το κοινό κρυολόγημα.[3]

Ο κορωνοϊός που προκαλεί την COVID-19, ο SARS-CoV-2, ανακαλύφθηκε για πρώτη φορά σε ανθρώπους στη Wuhan της Κίνας το 2019.[1]

Ο ιός της COVID-19 μεταδίδεται κυρίως με αερομεταφερόμενα σταγονίδια όταν ένα άτομο που έχει προσβληθεί από τον ιό βήχει, φταρνίζεται, μιλά ή αναπνέει σε κοντινή απόσταση (μικρότερη από δύο μέτρα) από τους άλλους.[4] Στη συνέχεια, ο ιός εισέρχεται στον οργανισμό όταν εισπνέετε ή αγγίζετε τα μάτια, τη μύτη ή το στόμα σας με τα χέρια σας στα οποία υπάρχουν μολυσμένα σταγονίδια.[1]

Όταν ένα άτομο προσβάλλεται για πρώτη φορά από έναν ιό, το ανοσοποιητικό του σύστημα δραστηριοποιείται και προκαλεί απόκριση για να καταπολεμήσει τη λοίμωξη.[5] Το ανοσοποιητικό σύστημα ενεργοποιεί πολλά είδη κυττάρων, συμπεριλαμβανομένων των Β και Τ-λεμφοκυττάρων τα οποία, στη συνέχεια, ενεργοποιούν μόρια τα οποία είναι γνωστά ως κυτταροκίνες και συμβάλλουν στην καταπολέμηση της λοίμωξης.[5][6][7] Όμως, σε περίπτωση μόλυνσης με τον ιό της νόσου COVID-19, ο ιός μπορεί να διαταράξει τη φυσιολογική ανοσολογική απόκριση σε ορισμένους ανθρώπους και να οδηγήσει σε υπεραντίδραση.[8] Μπορεί να ενεργοποιήσει περισσότερες κυτταροκίνες από ό,τι χρειάζεται, με αποτέλεσμα να προκληθεί ένα φαινόμενο γνωστό ως καταιγίδα κυτταροκινών.[2] Το φαινόμενο αυτό προκαλεί δυσλειτουργία των φυσιολογικών οδών απόκρισης, η οποία μπορεί να αποβεί απειλητική για τη ζωή.[2]

Οι περισσότεροι άνθρωποι που προσβάλλονται από COVID-19 θα εκδηλώσουν ήπια έως μέτρια αναπνευστική νόσο και θα αναρρώσουν από μόνοι τους.[9] Ωστόσο, οι ηλικιωμένοι και τα άτομα με υποκείμενα ιατρικά προβλήματα ενδέχεται να νοσήσουν σοβαρά.[9] Γι΄αυτό, είναι εξαιρετικά σημαντικό να ανακοπεί η μετάδοση της νόσου στις κοινότητές μας.

Ποια είναι τα συμπτώματα της COVID-19;

Η COVID-19 επηρεάζει κάθε άνθρωπο με διαφορετικούς τρόπους.[10]

Οι περισσότεροι άνθρωποι εκδηλώνουν ήπια έως μέτρια νόσο, η οποία εμφανίζεται μέσα σε δύο εβδομάδες από τη μόλυνση, και αναρρώνουν χωρίς να χρειάζεται ειδική θεραπεία.[9]

Εάν έχετε ήπια συμπτώματα, θα πρέπει να φροντίσετε τον εαυτό σας στο σπίτι. Εάν, όμως, η κατάσταση επιδεινωθεί, θα χρειαστεί να ζητήσετε άμεσα ιατρική βοήθεια.[10] Να τηλεφωνείτε πάντα προτού επισκεφθείτε τον γιατρό σας ή μια δομή υγείας.

Συχνά

Λιγότερο συχνά

Σοβαρά

Συχνά

  • Πυρετός
  • Ξηρός βήχας
  • Κόπωση

Λιγότερο συχνά

  • Πόνοι και ενοχλήσεις

  • Πονόλαιμος

  • Διάρροια

  • Επιπεφυκίτιδα

  • Πονοκέφαλος

  • Απώλεια γεύσης ή όσφρησης

  • Εξάνθημα δέρματος ή αποχρωματισμός δακτύλων χεριών ή ποδιών

Σοβαρά

  • Δυσκολία στην αναπνοή ή δύσπνοια

  • Πόνος ή πίεση στο στήθος

  • Απώλεια ομιλίας ή κίνησης


Ορισμένοι άνθρωποι μπορεί να εξακολουθούν να εμφανίζουν συμπτώματα ακόμη και μετά την αρχική ανάρρωση (συχνά ονομάζεται «παρατεταμένη COVID-19») ή ακόμη και μακροχρόνιες βλάβες στα όργανα.[11] Αυτό αποτελεί έναν ακόμη λόγο να είμαστε προσεκτικοί, αν και πολλοί άνθρωποι αναρρώνουν γρήγορα.[11]

Πόσο συχνή είναι η COVID-19;

Σίγουρα γνωρίζετε πόσο συχνή είναι αυτήν την εποχή η COVID-19. Η κατάσταση μεταβάλλεται συνεχώς και εξαρτάται κατά βάση από τον τόπο διαμονής κάθε ανθρώπου. Ωστόσο, στις περισσότερες περιοχές ο ιός εξακολουθεί να κυκλοφορεί σε πολύ μεγάλο βαθμό.[12] Για όσο διάστημα συμβαίνει αυτό, όλοι μας πρέπει να λαμβάνουμε προφυλάξεις.

Οποιοσδήποτε μπορεί να προσβληθεί από COVID-19, όμως, ορισμένοι άνθρωποι έχουν περισσότερες πιθανότητες να νοσήσουν σοβαρά.[9] Στην κατηγορία αυτή συμπεριλαμβάνονται όλοι όσοι είναι άνω των 60 ετών,[13] καθώς και όσοι πάσχουν από παθήσεις, όπως υπέρταση, χρόνιο αναπνευστικό νόσημα και καρδιαγγειακή νόσο.[9] Ενδέχεται επίσης να διατρέχετε υψηλότερο κίνδυνο εξαιτίας ορισμένων φαρμάκων.[14] Μιλήστε με τον γιατρό σας εάν πιστεύετε ότι διατρέχετε μεγαλύτερο κίνδυνο.

Πρόληψη

Είναι σημαντική η πρόληψη της λοίμωξης και η επιβράδυνση της εξάπλωσης της COVID-19, με στόχο την προστασία τη δική σας και των ανθρώπων γύρω σας.[15] Να ακολουθείτε τις τοπικές οδηγίες, να λαμβάνετε τις απαραίτητες προφυλάξεις και να ελαχιστοποιείτε τις μετακινήσεις και τις πολυπληθείς συγκεντρώσεις. Οι κανόνες μπορεί να προκαλούν ενόχληση, αναστάτωση ή εκνευρισμό, αλλά έχουν ως στόχο να σας βοηθήσουν.

Εμβολιασμός

Χάρη στις αξιοθαύμαστες προσπάθειες ερευνητών και διεθνών υγειονομικών φορέων, διατίθενται πλέον πολλά εγκεκριμένα εμβόλια, ενώ ακόμη περισσότερα βρίσκονται στο στάδιο της ανάπτυξης.[16] Αυτό σημαίνει ότι σε πολλές χώρες πραγματοποιούνται σήμερα εμβολιασμοί κατά της COVID-19.

Τα εμβόλια επέφεραν καθοριστικές αλλαγές στο παρελθόν έναντι άλλων λοιμωδών νοσημάτων και μας έδωσαν τη δυνατότητα να προλαμβάνουμε και να ελέγχουμε 25 λοιμώξεις που ήταν κάποτε ανεξέλεγκτες.[17] Τα εμβόλια αποτελούν τον ασφαλέστερο τρόπο προστασίας από νόσους όπως η COVID-19.[17] Όσοι νοσηλεύονται εξαιτίας της βαριάς μορφής της νόσου μπορεί να λάβουν υποστηρικτική θεραπεία, όπως οξυγονοθεραπεία, για την υποβοήθηση της αναπνοής τους.[18]

Φροντίδα ασθενούς με COVID-19

Η φροντίδα ασθενούς με COVID-19 συνεπάγεται μια επιπλέον πρόκληση – δεν μπορείτε να πλησιάσετε πολύ! Μπορεί να φαίνεται εξαιρετικά δύσκολο, τόσο από πρακτική όσο και από ψυχολογική άποψη, να παραμένετε σε απόσταση από ένα αγαπημένο σας πρόσωπο (ιδίως αν δεν αισθάνεται καλά), αλλά με αυτόν τον τρόπο θα προστατεύσετε τον εαυτό σας και τους άλλους από τη λοίμωξη.[19]

  • Εάν ο ασθενής μένει μαζί σας, θα πρέπει να χρησιμοποιεί ξεχωριστό δωμάτιο και μπάνιο, εάν είναι εφικτό, και να έχει το παράθυρο ανοικτό για τον εξαερισμό των κοινόχρηστων χώρων[19]
  • Βεβαιωθείτε ότι πίνει αρκετά υγρά και αναπαύεται καλά[19]
  • Τα φάρμακα μπορεί να βοηθήσουν σε περίπτωση πυρετού[19]
  • Βοηθήστε με τα ψώνια, τα συνταγογραφούμενα φάρμακα ή οτιδήποτε άλλο χρειάζεται[19]
  • Προσέχετε για σημεία επιδείνωσης και τηλεφωνήστε στον γιατρό σας ή στις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης εάν ο ασθενής εκδηλώνει συμπτώματα βαριάς νόσου[19]

Εάν έχετε έρθει σε στενή επαφή μαζί του, θα χρειαστεί να μείνετε κι εσείς στο σπίτι σε περίπτωση που έχει προσβληθεί.[19]

Ερωτήσεις που μπορείτε να θέσετε στον γιατρό σας

Ο κατάλογος που ακολουθεί περιλαμβάνει παραδείγματα ερωτήσεων που θα σας βοηθήσουν να ξεκινήσετε συζήτηση με τον επαγγελματία υγείας σας. Μπορεί να υπάρχουν κι άλλες σχετικές ερωτήσεις με βάση τα συμπτώματα, το στάδιο της νόσου και το ιατρικό ιστορικό σας που δεν παρατίθενται εδώ.

  • Υπάρχει κάποιος λόγος για τον οποίο μπορεί να διατρέχω μεγαλύτερο κίνδυνο σοβαρής νόσησης;
  • Διατρέχω μεγαλύτερο κίνδυνο να προσβληθώ λόγω της εργασίας ή του τρόπου ζωής μου και τι μπορώ να κάνω για να αποτρέψω τη μόλυνση;

Janssen & COVID-19

Η Janssen δεσμεύεται να ανακαλύπτει και να παρέχει λύσεις σε περιόδους κρίσης, όπως η COVID-19. Χάρη στα εμβόλια που είναι πλέον διαθέσιμα, ευελπιστούμε ότι οι προσπάθειές μας θα συμβάλουν στην προστασία των ανθρώπων σε ολόκληρο τον κόσμο και, τελικά, στην εξάλειψη αυτής της πανδημίας.

Γλωσσάρι

  • COVID-19: Νόσος του κορωνοϊό, ένα λοιμώδες νόσημα που προκαλείται από κορωνοϊό: τον SARS-CoV-2.[1]
  • MERS: Αναπνευστικό σύνδρομο της Μέσης Ανατολής, μια ιογενής αναπνευστική νόσος που προκαλείται από κορωνοϊό.[3]
  • SARS-CoV-2: Ο ιός που προκαλεί την COVID-19.[1]
  • SARS: Σοβαρό οξύ αναπνευστικό σύνδρομο, μια ιογενής αναπνευστική νόσος που προκαλείται από κορωνοϊό.[3]

References

ECDC. Questions and answers on COVID-19: Basic facts. Available from: https://www.ecdc.europa.eu/en/covid-19/questions-answers/questions-answers-basic-facts. Last accessed: May 2021.
Fajgenbaum D.C., June C.H. Cytokine Storm. N Engl J Med. 2020; 383:2255-2273.
National Institute of Allergy and Infectious Diseases. Coronaviruses. Available from: https://www.niaid.nih.gov/diseases-conditions/coronaviruses. Last accessed: May 2021.
CDC. Understanding How COVID-19 Vaccines Work. Available from: https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/vaccines/different-vaccines/how-theywork.html. Last accessed: May 2021.
Zhang JM, An J. Cytokines, inflammation, and pain. Int Anesthesiol Clin. 2007;45(2):27-37.
David D. Chaplin, MD, PhD. Overview of the immune response. Available from: https://www.jacionline.org/action/showPdf?pii=S0091-6749%2802%2991387-4. Last accessed: Sept 2021.
Yale Medicine. Why COVID-19 Makes Some People So Much Sicker Than Others. Available at: https://www.yalemedicine.org/news/immune-response-covid-19
WHO. Coronavirus. Available from: https://www.who.int/healthtopics/coronavirus#tab=tab_1. Last accessed: May 2021.
WHO. Coronavirus. Available from: https://www.who.int/healthtopics/coronavirus#tab=tab_3. Last accessed: May 2021.
MayoClinic. COVID-19 (coronavirus): Long-term effects. Available from: https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/coronavirus/in-depth/coronavirus-longterm-effects/art-20490351. Last accessed: May 2021.
Public Health England. Stay at home: guidance for households with possible or confirmed coronavirus (COVID-19) infection. Available from: https://www.gov.uk/government/publications/covid-19-stay-at-home-guidance/stay-athome-guidance-for-households-with-possible-coronavirus-covid-19-infection. Last accessed: May 2021.
CDC. People with Certain Medical Conditions. Available from: https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/need-extra-precautions/people-with-medicalconditions.html. Last accessed: May 2021.
WHO. WHO Coronavirus (COVID-19) Dashboard. Available from: https://covid19.who.int/. Last accessed: May 2021.
CDC. How to Protect Yourself & Others. Available from: https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/prevent-getting-sick/prevention.html. Last accessed: May 2021
WHO. COVID-19 vaccines. Available from: https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/covid-19-vaccines. Last accessed: May 2021.
WHO. The vaccines success story gives us hope for the future. Available from: https://www.who.int/news-room/feature-stories/detail/the-vaccines-success-story-givesus-hope-for-the-future. Last accessed: May 2021.,
Sanders, J.M., Monogue, M.L., et al. Pharmacologic Treatments for Coronavirus Disease 2019 (COVID-19). JAMA. 2020;323(18):1824-1836.
CDC. Caring for Someone Sick at Home. Available from: https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/if-you-are-sick/care-for-someone.html. Last accessed: May 2021.
Logo Janssen | Pharmaceutical Companies of Johnson & Johnson